Pierwsza pomoc krwawienie z nosa

Pierwsza pomoc krwawienie z nosa to wiedza, która przydaje się w niemal każdym domu — krwawienie z nosa przydarza się przynajmniej raz w życiu około 60% populacji, choć tylko w mniej więcej 10% przypadków niezbędna jest pomoc lekarza. Przedstawiamy, dlaczego z nosa leci krew, jak zatamować krwawienie krok po kroku, czego bezwzględnie unikać i kiedy wezwać pogotowie.

Dlaczego z nosa leci krew i jakie są przyczyny

Jama nosowa jest bardzo bogato unaczyniona, bo to dzięki gęstej sieci naczyń powietrze jest oczyszczane, ocieplane i nawilżane. Krew najczęściej płynie ze splotu Kiesselbacha umiejscowionego w przednio-dolnej części przegrody nosa — stąd w ponad 90% przypadków mamy do czynienia z krwawieniem przednim, które jest zwykle łagodne i łatwe do opanowania. Rzadsze krwawienia tylne pochodzą ze splotu Woodruffa w tylnej części jamy nosowej, bywają poważniejsze i częściej dotyczą osób starszych.

W 25–30% przypadków za krwawienie odpowiadają przyczyny miejscowe. Najczęściej jest to uraz — nawet drobny, na przykład dłubanie w nosie, uderzenie czy wdychanie substancji drażniących — a także wysuszenie błony śluzowej spowodowane suchym powietrzem lub stanem zapalnym, takim jak zapalenie zatok przynosowych. Do przyczyn miejscowych należą też zanikowy nieżyt nosa (często skutek nadużywania kropli obkurczających błonę śluzową), ubytki w przegrodzie nosa i nowotwory jam nosa.

Za 70–75% krwawień odpowiadają przyczyny ogólne, czyli choroby całego organizmu. Są to między innymi nadciśnienie tętnicze, miażdżyca naczyń, wrodzone skazy krwotoczne (małopłytkowość, hemofilia) oraz nabyte zaburzenia krzepnięcia — na przykład po przyjmowaniu heparyny, niesteroidowych leków przeciwzapalnych czy leków przeciwzakrzepowych. Krwawienie z nosa bywa też objawem chorób zakaźnych, mocznicy lub niewydolności wątroby, dlatego nawracające epizody warto skonsultować z lekarzem.

Jak zatamować krwawienie z nosa krok po kroku

Przede wszystkim zachowaj spokój i posadź osobę z krwawieniem, najlepiej na ziemi lub na krześle, i poproś, by pochyliła głowę lekko do przodu. Taka pozycja zmniejsza napływ krwi do nosa i zapobiega jej spływaniu do gardła. Siedzenie na ziemi jest bezpieczniejsze, bo w razie zasłabnięcia poszkodowany nie spadnie z wysokości.

Ściskaj skrzydełka nosa dwoma palcami przez 10 minut lub dłużej, a u osób przyjmujących leki przeciwzakrzepowe nawet do 20 minut. Krew spływającą po tylnej ścianie gardła należy wypluwać, a nie połykać — połykanie może wywołać nudności i tak zwane fusowate wymioty. Oddychaj w tym czasie przez usta.

Dla przyspieszenia efektu możesz położyć zimny okład na nasadę nosa i czoło, a także na kark. Zimno obkurcza naczynia krwionośne i spowalnia krwawienie. Po zatamowaniu krwawienia warto nawilżyć błonę śluzową nosa — solą fizjologiczną lub wodą morską — żeby zapobiec ponownemu krwawieniu.

Jeśli udało się opanować krwawienie i był to pojedynczy epizod, wizyta u lekarza zwykle nie jest konieczna. Warto jednak obserwować, czy krwawienie nie nawraca — częste epizody bez wyraźnej przyczyny wymagają konsultacji, najlepiej u laryngologa.

Czego nie wolno robić podczas krwawienia z nosa

Nie układaj poszkodowanego na plecach i nie odchylaj jego głowy do tyłu. Taka pozycja sprawia, że krew spływa do gardła, co grozi jej połknięciem, wymiotami i zachłyśnięciem. Jeśli poszkodowany nie może utrzymać pozycji siedzącej, ułóż go na boku w pozycji bezpiecznej.

Nie wkładaj do nosa chusteczek higienicznych, gazików ani bandaży. Upychanie materiału w jamie nosowej na własną rękę zwykle nie tamuje krwawienia, a późniejsze wyjęcie opatrunku bywa problematyczne. Tamponadę nosa w warunkach szpitalnych zakłada wyłącznie lekarz po znieczuleniu błony śluzowej.

Kiedy wezwać pogotowie lub jechać na SOR

Jeśli krwawienie jest bardzo intensywne albo nie ustaje w ciągu 15–20 minut mimo prawidłowego ucisku, należy jechać na SOR lub wezwać pogotowie ratunkowe. Natychmiastowej pomocy wymagają też osoby, u których pojawiają się zawroty głowy, zlewne poty, omdlenie lub krwawe wymioty.

Wizyta u laryngologa jest konieczna, gdy krwawienie powstało w wyniku urazu głowy lub nosa, gdy poszkodowany w ostatnim miesiącu miał zabieg laryngologiczny, przyjmuje leki przeciwzakrzepowe albo ma stwierdzone zaburzenia krzepnięcia krwi lub wysokie ciśnienie tętnicze. Nawracające krwawienia zawsze warto skonsultować — mogą być objawem poważniejszej choroby.

Krwawienie z nosa u dziecka

U dzieci krwawienie z nosa zdarza się szczególnie często, bo ich błona śluzowa jest delikatna, a dodatkowo maluchy chętnie dłubią w nosie. Najczęstszą przyczyną jest wysuszenie śluzówki w sezonie grzewczym lub podczas infekcji. Postępowanie jest takie samo jak u dorosłych — dziecko powinno usiąść z głową pochyloną do przodu, a ty delikatnie uciskaj jego skrzydełka nosa.

U dziecka ucisk skrzydełek nosa wykonuj łagodniej i przez około 10 minut, jednocześnie uspokajając malucha. Jeśli krwawienie nie ustaje po 15 minutach, dziecko krwawiło po urazie głowy lub krew płynie obficie, skontaktuj się z lekarzem lub wezwij pomoc.