Pierwsza pomoc na miejscu wypadku

Porady · Twoja Apteczka
Pierwsza pomoc na miejscu wypadku: trójkąt ostrzegawczy, kamizelka odblaskowa i apteczka pierwszej pomocy

Pierwsza pomoc na miejscu wypadku zaczyna się od zabezpieczenia miejsca zdarzenia, wezwania pomocy pod numer 112 i oceny stanu poszkodowanego. Przedstawiamy, jak bezpiecznie podejść do poszkodowanego i co robić krok po kroku. Właściwe zabezpieczenie miejsca wypadku chroni zarówno poszkodowanego, jak i samego ratującego przed kolejnym zdarzeniem.

Pierwsza pomoc na miejscu wypadku — od czego zacząć

Pierwszą czynnością jest zawsze ocena sytuacji i zadbanie o własne bezpieczeństwo. Zanim podejdziesz do poszkodowanego, rozejrzyj się i sprawdź, czy miejsce nie stwarza zagrożenia, na przykład ruch uliczny, pożar, zerwane przewody elektryczne albo wyciek paliwa. Jeśli miejsce zdarzenia jest niebezpieczne, nie podchodź do poszkodowanego, tylko wezwij pomoc i postaraj się ewakuować go w bezpieczne miejsce.

Zabezpieczenie miejsca zdarzenia krok po kroku

Przy wypadku drogowym zatrzymaj swój pojazd w bezpiecznym miejscu, nie dojeżdżając do miejsca zdarzenia, i skieruj koła w stronę pobocza. Zaciągnij hamulec ręczny, włącz światła awaryjne i załóż kamizelkę odblaskową, zanim wysiądziesz z samochodu. Trójkąt ostrzegawczy ustaw tak, aby nadjeżdżający kierowcy mieli czas zareagować — na autostradzie co najmniej 100 metrów za pojazdem.

Głośno wołaj o pomoc, aby przyciągnąć uwagę innych świadków zdarzenia. Jeśli jesteś sam, najpierw wezwij służby ratunkowe, a dopiero potem rozpocznij udzielanie pomocy. Zabezpieczone miejsce pozwala ratownikom pracować bez ryzyka potrącenia lub kolejnego zderzenia.

Ocena stanu poszkodowanego

Po zabezpieczeniu miejsca oceń stan poszkodowanego: sprawdź, czy jest przytomny, zapytaj, co się stało, i obserwuj jego reakcję. Osoba, która odpowiada i reaguje, jest przytomna, jeśli kontaktu nie ma, sprawdź oddech. Udrożnij drogi oddechowe, kładąc jedną rękę na czole, a drugą na brodzie poszkodowanego, po czym odchyl głowę do tyłu i usuń widoczne ciała obce z jamy ustnej.

Ocenę oddechu wykonaj, przystawiając policzek do twarzy poszkodowanego, słuchając i obserwując ruchy klatki piersiowej przez maksymalnie 10 sekund. Poszkodowany oddycha, gdy czujesz wydychane powietrze i widzisz unoszenie się klatki piersiowej. Jeśli osoba jest nieprzytomna, ale oddycha, ułóż ją w pozycji bezpiecznej i kontroluj oddech do przyjazdu ratowników.

Wezwanie pomocy — numer 112 i rozmowa z dyspozytorem

Numer 112 jest jednolitym numerem alarmowym obowiązującym w całej Unii Europejskiej, pod którym zgłosisz zdarzenie do Centrum Powiadamiania Ratunkowego. Możesz również wezwać bezpośrednio pogotowie ratunkowe pod numerem 999. W trakcie rozmowy podaj dyspozytorowi miejsce zdarzenia, liczbę poszkodowanych i ich stan, a w razie potrzeby wskaż konieczność wezwania innych służb, takich jak straż pożarna czy pogotowie energetyczne.

Rozmawiając z dyspozytorem, mów spokojnie i odpowiadaj ściśle na pytania. Podaj swoje imię, nazwisko i numer telefonu, a po przekazaniu wszystkich informacji nie rozłączaj się pierwszy, poczekaj, aż zrobi to dyspozytor. Wskazówki przekazywane przez telefon pozwalają udzielić skutecznej pomocy jeszcze przed przyjazdem zespołu ratownictwa medycznego.

Łańcuch przeżycia — cztery ogniwa

Pierwsza pomoc stanowi pierwsze, kluczowe ogniwo w łańcuchu przeżycia, czyli sekwencji działań zwiększających szanse przeżycia osoby z nagłym zatrzymaniem krążenia. Pierwszym ogniwem jest szybkie rozpoznanie zagrożenia życia i wezwanie pomocy. Drugim jest natychmiastowe rozpoczęcie resuscytacji krążeniowo-oddechowej przez świadka zdarzenia, co może dwu-, a nawet trzykrotnie zwiększyć szanse przeżycia.

Trzecim ogniwem jest wczesna defibrylacja elektryczna, a czwartym wczesne wdrożenie specjalistycznych zabiegów resuscytacyjnych oraz opieki poresuscytacyjnej. Na miejscu wypadku Ty odpowiadasz za pierwsze ogniwa, dzięki czemu przybywający ratownicy mogą skutecznie kontynuować działania. Właśnie dlatego szybkie wezwanie pomocy i podjęcie resuscytacji mają tak duże znaczenie dla przeżycia poszkodowanego.

Pierwsza pomoc na miejscu wypadku — co robić do przyjazdu ratowników

Do czasu przyjazdu zespołu ratownictwa medycznego zabezpieczaj poszkodowanego i nie zostawiaj go samego. Jeśli jest przytomny, pozostaw go w zastanej pozycji, o ile nie grozi mu bezpośrednie niebezpieczeństwo. Osobę nieprzytomną, ale oddychającą, ułóż w pozycji bezpiecznej i regularnie sprawdzaj oddech.

Jeśli poszkodowany nie oddycha lub oddycha nieprawidłowo, rozpocznij uciskanie klatki piersiowej z częstotliwością od 100 do 120 uciśnięć na minutę i poproś o przyniesienie automatycznego defibrylatora AED, jeśli jest dostępny. Po przybyciu ratowników przekaż im informacje o stanie poszkodowanego i o udzielonej pomocy. Rzetelna informacja skraca czas oceny i pozwala szybciej rozpocząć właściwe leczenie.

Przekazanie poszkodowanego zespołowi ratownictwa medycznego

Gdy na miejsce dociera zespół ratownictwa medycznego, przekaż ratownikom wszystkie istotne informacje o zdarzeniu. Powiedz, co się stało, jak wyglądał stan poszkodowanego na początku, czy był przytomny i czy oddychał. Wskaż, jakie czynności wykonałeś i o której godzinie, a także czy podawałeś poszkodowanemu jakiekolwiek leki.

Nie utrudniaj pracy ratownikom i wykonuj ich polecenia. Jeśli to możliwe, pozostań na miejscu zdarzenia do czasu udzielenia wyjaśnień, na przykład policji. Twoja relacja pomaga ustalić przebieg zdarzenia i podjąć właściwe decyzje medyczne.

FAQ — najczęstsze pytania o pierwszą pomoc na miejscu wypadku

Od czego zacząć pierwszą pomoc na miejscu wypadku? Od zabezpieczenia miejsca zdarzenia i zadbania o własne bezpieczeństwo. Dopiero po upewnieniu się, że miejsce jest bezpieczne, podejdź do poszkodowanego, oceń jego stan i wezwij pomoc.

Kiedy nie należy przemieszczać poszkodowanego? Gdy podejrzewasz uraz kręgosłupa lub gdy miejsce zdarzenia jest bezpieczne. Poszkodowanego przenosimy tylko wtedy, gdy pozostawienie go na miejscu grozi dalszym niebezpieczeństwem.

Jaki numer wybrać, żeby wezwać pomoc? Numer 112, czyli jednolity numer alarmowy obowiązujący w całej Unii Europejskiej, albo 999. Pod numerem 999 wezwiesz bezpośrednio pogotowie ratunkowe.

Jak sprawdzić, czy poszkodowany oddycha? Udrożnij drogi oddechowe, przystaw policzek do twarzy poszkodowanego i przez maksymalnie 10 sekund słuchaj oddechu oraz obserwuj ruchy klatki piersiowej.

Co zrobić, gdy poszkodowany nie oddycha? Wezwij pomoc i rozpocznij uciskanie klatki piersiowej z częstotliwością od 100 do 120 uciśnięć na minutę. Jeśli dostępny jest defibrylator AED, użyj go zgodnie z instrukcją głosową.